استادبزرگ توپالف:

 

FIDE World Champion Veselin Topalov

انسان هنوز مي‌تواند کامپيوتر را در شطرنج شکست دهد

استادبزرگ بلغارستانی  در گفتگو با خبرگزاري رويترز گفت: اگرچه ممکن است کامپيوترها در بازي شطرنج خيلي بهتر شده باشند اما انسان هنوز مي‌تواند درمکانيزم دفاعي آنها رخنه کند. فقط سعي نکنيد آنها را از نظر رواني شکست دهيد.

از زماني که کامپيوتر Deep Blue ساخت آي‌بي‌ام ، گري کاسپاروف، قهرمان پيشين شطرنج - و بهترين شطرنج باز شناخته شده در دنيا تاکنون – را در سال 1997 شکست داد، نوع بشر هنوز نتواسته بر کامپيوترهاي قدرتمند دوباره غالب شود.

اما وسلين توپالوف، شطرنج باز 30 ساله بلغاري مي‌گويد انسان‌ها هنوز شانس اندکي براي غلبه بر کامپيوترها دارند.

توپالوف گفت: بازي با کامپيوتر به نظر من سرگرم کننده است. تنها مشکلي که وجود دارد اينست که هنگام بازي با کامپيوتر جنگ رواني ميان طرفين وجود ندارد. شما نمي‌توانيد به کامپيوتر بلوف بزنيد. شما نمي‌توانيد روي خطاهاي طرف مقابل حساب کنيد.

توپالوف اضافه کرد: شما بايد از يک استراتژي کاملا متفاوت با آنچه که حين بازي در مقابل يک حريف انساني به‌کارمي‌بريد، استفاده کنيد.

علت تفوق کامپيوترها بر انسان، استقامت و تمرکز آنهاست. کامپيوتر خسته نمي‌شود و تحت فشار رواني قرار نمي‌گيرد و از نظر تکنيکي، در اندازه‌گيري قدرت يک نقطه از صفحه بازي و يا محاسبه و پيش‌بيني احتمال موفقيت رقيب بر انسان غلبه دارد.

هفته گذشته سه ماشين ، از جمله يک کامپيوتر مستقر در ابوظبي به نام هايدرا (Hydra) در يک تورنومنت در اسپانيا، پنج بازي را بردند، شش بازي را مساوي کردند و تنها يک بازي را واگذار کردند.

اما توپالوف که يکي از همين بازي‌ها را با هايدرا مساوي کرده بود به رويترز گفت: کامپيوترها هنوز اشتباهات استراتژيک مرتکب مي‌شوند و مردم هنوز مي‌توانند در صورت داشتن وقت کافي آنها را ببرند.

به گفته اين قهرمان شطرنج "يک انسان، يک قهرمان مسابقات يا يک استاد بزرگ شطرنج مي‌تواند همواره بهتر بازي کند اما شما تنها در چند روز معدود از سال در شرايط ذهني مطلوب براي دستيابي به چنين سطحي به سرمي‌بريد. در واقع در يک بازي طولاني مدت شما هنوز بختي براي پيروزي داريد."

متخصصان معتقدند ماشين مي تواند با محاسبه 200 ميليون حرکت در هر ثانيه، انسان را مغلوب کند، اما توپالوف معتقد است اين تنها قدرت محاسباتي خام کامپيوتر نيست که موجب توفق آن مي‌شود. بلکه صرف‌نظر از حافظه بسيار قوي‌تر، کامپيوتر مي‌تواند سابقه ميليون ها بازي قبلي، از جمله بازي‌هاي رقيب انساني خود را در بانک اطلاعاتي‌اش ذخيره کند و هنگام محاسبه حرکت بعدي درنظر بگيرد در حالي که يک شطرنج‌باز ممکن است قبلا هيچ سابقه‌اي از بازي هاي حريف خود مطالعه نکرده باشد. 

توپالوف مي‌گويد: با برتري‌هايي که کامپيوترها در ابتداي بازي نسبت به شما دارند کار خيلي سخت است. آنها ممکن است همه چيز را درباره شما بدانند درحالي که شما اطلاعات اندکي درباره آنها داريد.

به عقيده توپالوف اگرچه کامپيوتر در شطرنج بر انسان غلبه کرده است، اما حضور کامپيوترها در اين عرصه بيشتر از آنکه تهديدي عليه اين بازي باشد، به آن روح و طراوت بخشيده است زيرا به تدريج تعداد بيشتري از مردم مي‌توانند به کمک کامپيوتر آنچه که بازي‌ها اسطوره‌اي قهرمانان سابق شطرنج محسوب مي‌شود را زير ذره بين ببرند و درباره امکان پذيري حرکت‌هاي بالقوه و موقعيت‌ها به قضاوت بنشينند.

به نظر اين قهرمان شطرنج اگرچه خيلي سخت است که بتوان کامپيوتر را برد ولي دست‌کم مي‌توان با آن مساوي کرد چون حتي کامپيوترها هم خطا مي‌کنند و فقط کسي که خطا نمي‌کند شکست ناپذير است.